بثورات یا راش ها ی پوستی است که به وسیله همان ویروس مشابه  که باعث آبله مرغان می شود ایجاد می گردد.ویروس مسئول این وضعیت واریسلا زوستر(varicella zoster) نامیده می شود.بعد از این که فردی آبله مرغان گرفت این ویروس در عصبها زنده می ماند و هیچ وقت کاملا از بدن پاک نمی گردد.تحت شرایط خاصی مانند استرسهای روحی .کاهش مصونیت در نتیجه (بیماری ایدز و یا شیمی درمانی )یا همراه با سرطان ویروس مجددا فعال شده و باعث زونا میگردد.در بسیاری از موارد هرچند علت دوباره فعال شدن ویروس ناشناخته است . ویروس هرپسی که باعث بیماری زونا و آبله مرغان می شود مشابه آن ویروس هرپسی که باعث تبخال ناحیه تناسلی(که از طریق مقاربت جنسی انتقال می یابد) و یا زخم تبخال دهانی می شود نیست.اصطلاح پزشکی این بیماری هرپس زوستر است.

 

نحوه شروع و پیشرفت بیماری

قبل از شروع بثورات جلدی بیمارممکن است  به مدت چند روز تا یکهفته دردهای سوزشی و پوست حساس داشته باشد.شروع زونا با تاول های کوچک بر یک زمینه قرمز است ایجاد تاول های جدید به مدت 3 تا 5 روز ادامه می یابد. تاول ها مسیر اعصاب را از نخاع بیرون می ایند دنبا ل می کنند (موسوم به الگوی درماتومی) مسیر داخلی عصب ممکن است درگیر شود و ممکن است مناطقی با تاول یا بدون تاول باشد.عموما محدوده یک عصب درگیر می شود. در موارد نادر ممکن است بیش از یک عصب درگیر شود. در نهایت تاولها ترکیده وشروع به ترشح می کنند.سپس کبره ایجاد شده و التیام می یابد.تمامی این پروسه از شروع تا پایان ممکن است 3 تا 4 هفته طول بکشد.گاه ممکن است درد وجود داشته باشد ولی تاول هرگز بروز نکند. این ممکن است یکی از علل ناشناخته دردهای موضعی باشد.

 

آیا بیماری واگیر دار است؟

بلی این بیماری می تواند از فرد درگیر به بچه ها و بالغینی که تا کنون آبله مرغان نگرفته اند انتقال یابد.که البته این افراد به جای زونا دچار آبله مرغان می شوند.افرادی که قبلا آبله مرغان گرفته اند بیماری زونا را از فرد دیگر نمی گیرند.هرچند که فرد درگیر با آبله مرغان بالقوه استعداد گرفتن بیماری زونا را در آینده دور زندگی را دارد.

این بیماری برای افرادی که قبلا آبله مرغان نگرفته اند مسری است  تا زمانی که تاولهای جدید در حال شکل گیری و تاولهای قدیمی در حال التیام هستند. وقتی که تمام تاولها کبره بستند دیگر بیماری قابل سرایت نیست.

 

درمان:

چند درمان موثر برای این بیماری وجود دارد.داروهای ضد ویروس مانند اسیکلویر(Zovirax) یا فا مسیکلویر (Famvir) در صورتی که در 48 ساعت اولیه شروع راش ها آغاز شوند می تواند دوره راش ها را کوتا ه کند.اضافه کردن استروئید ها ممکن است طول زمانی را که بیمار درد دارد را کم کند.هرچند که سودمند بودن هر دواین داروها محدود است.

بعلاوه داروهای ضد ویروس داروهای کنترل کننده درد نیز برای کنترل علائم لازم است.ناحیه درگیر بایستی پوشیده و خشک نگهداری شود.هرچند که  دوش گرفتن مجاز است و می توان ناحیه درگیر را با آب و صابون شست.استفاده از محلول حاوی آلمونیوم استات می تواند کمک به خشک شدن تاول ها و ترشحات کند.

 

عوارض زونا

کلأ این بیماری کاملا بهبود می یابد و مسایل چندانی ندارد.هرچند که گاهی تاولها می توانند به وسیله باکتری ها درگیر شده و ایجاد سلولیت نمایند(عفونت باکتریایی پوست) در صورتی که چنین اتفاقی افتاد ناحیه درگیر قرمز. گرم.سفت و دردناک می شود.در صورت مشاهده ترکهای قرمز در اطراف زخم برای درمان این عارضه بایستی طبق نظر پزشک آنتی بیوتیک را برای درمان  شروع کرد.

نگران کننده ترین عارضه زمانی اتفاق می افتد که بیماری ناحیه صورت را درگیر می کند. خصوصا ناحیه پیشانی و بینی . در این موارد هرچند که ممکن است ولی به ندرت زونا  می تواند چشم را درگیر و باعث از دست دادن بینایی شود.در صورتی که ناحیه پیشانی و بینی شما درگیر است بایستی چشم شما توسط یک متخصص چشم پزشکی معاینه شود.

دردهای عصبی بعد از زونا چیست و ما چه اقدامی برای آن می توانیم انجام دهیم؟

دردهای نورالژی بعد از زونا دردهایی هستند متمرکز در ناحیه ای که دچار زونا شده و بیش از یک ماه باقی می مانند.شایعترین عارضه زونا دردهای نورالژی  بعد از آن است که حتی بعد از برطرف شدن راش ها به مدت بیش از یک ماه باقی می مانند.که این در نتیجه تحریک عصب های حسی در اثر ویروس است.درد می تواند شدید و ناتوان کننده باشد و ابتدا در افراد بالای 50 سال اتفاق می افتد.دلایلی وجود دارد که در صورت درمان زونا با آنتی ویروسها و استروئید شانس اتفاق دردها و دوره بیماری کوتاه می شود.دردهای نوارالژی را می توان به وسیله تعدادی از داروها کاهش داد. داروهای سه حلقه ای ضد افسردگی مانند آمی تریپتیلین و داروهای ضد تشنج مانند {نورونتین(Neurontin) یا Gabapentin  . کاربا مزاپین e (tegretol)carbamazapin}برای دردهای نوارالژی مورد استفاده قرار می گیرند.در نهایت کرمzostrix)capsaicine) از مشتقات فلفل می توان به صورت موضعی بعد از اینکه تمام تاول ها التیام یافت  برای کاهش درد استفاده کرد.طب سوزنی و تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست می تواند در بعضی از بیماران موثر باشد.چسب های حاوی لیدوکایین (lidoderm)که مستقیما به پوست می چسبند می توانند به وسیله بی حس کردن موضعی عصب در کاهش درد موثر باشد.

 

خلاصه

*زونا به وسیله همان ویروسی ایجاد می شود که ایجاد آبله مرغان نیز می کند و می تواند در افرادی که آبله مرغان نگرفته اند گسترش یابد.

*زونا که موسوم به هرپس زوستر نیز می باشد ارتباطی با ویروس تبخال که از طریق جنسی قابل انتقال است ندارد.

*زونا می تواند باعث دردهایی شود که بعد از ناپدید شدن راش ها ادامه می یابند.

*استروئیدها و داروهای ضد ویروس می توانند کمک به پیشگیری از دردهای طولانی مدت بعد از زونا شوند در صورتی که در 2روز اول از شروع پیدایش راش ها شروع شوند.

  

نوشته شده توسط دکتر نصراله صولت نیا در دوشنبه چهاردهم فروردین 1385 ساعت 21:56 | لینک ثابت |